×
Wybierz język
 

20 marca 2020
#stopturow
 

Kryzys masz jak w banku

Nowy raport o roli banków w finansowaniu paliw kopalnych

Są takie czarne owce wśród banków, które wciąż stawiają na kopalne źródła energii. Pogłębiają one kryzys klimatyczny oraz własne ryzyko niewypłacalności. Teraz w obliczu pandemii koronawirusa i zmiany klimatu potrzebna jest też bezpieczna energetyka. Oszczędności w budżecie – także.

Ekonomiści "zepchną Ziemię w miejsce, którego ludzkość nie widziała od milionów lat" – brzmi to jak hasło na sztandary strajków młodzieżowych, ale w istocie to stwierdzenie analityków, którzy przygotowywali raport dla banku JP Morgan, który chciał poznać, jak zmiana klimatu wpływa na ekonomię i finanse. Gest tego banku wydaje się dość ambiwalentny, gdyż okazuje się, że jest on absolutnie w czołówce tych instytucji finansowych, które hojnie finansują paliwa kopalne.

Bezpiecznie jak w banku?

Skąd wiemy o rzeczywistych intencjach JP Morgan? Właśnie ukazał się 11 raport „Banking on climate change” opublikowany przez organizacje monitorujące wpływ instytucji finansowych na klimat. Są wśród nich Rainforest Action Network, BankTrack, Indigenous Environmental Network, Oil Change International, Reclaim Finance oraz Sierra Club. Dodajmy, że raport wspierany był przez 250 innych organizacji z 45 krajów. Dowiadujemy się z niego kto i ile wciąż inwestuje w paliwa kopalne.

Publikacja raportu w czasie pandemii koronawirusa musi być ciężka, ponieważ uwaga światowej opinii publicznej skierowana jest gdzie indziej – zadajemy sobie pytanie jak przeżyć ten trudny czas oraz jak ochronić naszych najbliższych. Z drugiej strony publikacja właśnie tego raportu może być odebrana jeszcze bardziej uważnie. Bezpieczeństwo inwestowania interesuje nas jak nigdy. Oto najbardziej gorliwi przeciwnicy interwencjonizmu państwowego patrzą się w stronę państw, jako właśnie tych podmiotów, które świadczą usługi niezależnie od statusu ekonomicznego potrzebujących. Co więcej, nawet zagorzali nacjonaliści czują, że w dobie takich zagrożeń jak koronawirus czy zmiana klimatu, państwa narodowe nie będą w stanie same uchronić swoich obywateli. Tym bardziej doceniamy monitoring wydawania pieniędzy publicznych - a po te środki chętnie sięgają bankrutujące banki prywatne, kiedy okazuje się, że ich strategie inwestycyjne były jednak zbyt "odważne".

Kiedy kolejne szpitale alarmują, że nie jesteśmy przygotowani na obecną pandemię i że przez lata zaniedbywano zalecenia co do dokładnego zbadania możliwych chorób odzwierzęcych, dość druzgoczące może być to, że wciąż mamy duże instytucje prywatne, które za nic maja sobie ostrzeżenia naukowców i zapisy Porozumienia Paryskiego w sprawie przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu. W raporcie czytamy, że od czasu Porozumienia Paryskiego aż 35 największych światowych banków finansowało paliwa kopalne kwotą prawie 2,7 biliona dolarów! Wsparcie dla paliw kopalnych było udzielane także w 2019 roku – absolutnie rekordowym pod względem temperatur, w roku katastrof naturalnych o niespotykanym wcześniej wymiarze jak np. pożary w Australii czy huragany o mocy przekraczającej nasze wyobrażenia o sile wiatru.

Tak więc w raporcie znajdujemy informacje dotyczące banków finansujących paliwa kopalne, ale możemy też zobaczyć podział na poszczególne inwestycje np. w budowę kopalni czy elektrowni. Dostajemy też informację skąd pochodzi kapitał stawiający na paliwa konwencjonalne. W rankingu najbardziej „klimatożernych” banków wszystkie mają siedzibę w USA i są to JPMorgan Chase, Wells Fargo, Citi, Bank of America. W Kanadzie za najgorszy dla klimatu bank uznano RBC, w Europie prym wiedzie Barclays, a np. we Francji BNP Paribas. Z kolei w Japonii liderem okazał się MUFG.

PGE z kapitałem włoskim, hiszpańskim i japońskim

Finansowanie paliw kopalnych staje się coraz trudniejsze. Instytucje zdają sobie bowiem sprawę z ryzyk finansowych, jakie wiążą się z energetyką węglową. Mamy też raporty pokazujące rentowność poszczególnych inwestycji i tak np. IEEFA oceniła, że planowane przez PGE kopalnie Złoczew czy Turów nie będą rentowne. Ale i na tą „potworę” znalazł się „amator” czyli banki, które jednak będą finansować inwestycje PGE, mimo że te nie należą do atrakcyjnych ekonomicznie. Omawiane banki to hiszpański Santander, japoński MUFG oraz włoski bank Intesa Sanpaolo. Wsparcie jakiego te banki udzieliły PGE to prawie 1 miliard euro i to pomimo ostrzeżeń: „Inwestowanie miliardów euro w wydobycie węgla brunatnego przez kolejne dziesięciolecia nie ma ekonomicznego sensu, skoro wiadomo, że polski system energetyczny o wiele wcześniej będzie musiał przejść transformację z węgla na bardziej przystępne cenowo, mniej zanieczyszczające środowisko, niskoemisyjne źródła energii” – powiedział Gerard Wynn, konsultant finansowy IEEFA.

Zmiana klimatu i koronawirus podkopują paliwa kopalne

Miliony euro kredytu udzielone polskiej spółce skarbu państwa, to z pewnością mały problem dla np. Santandera - przecież kredytobiorcom jest państwowa spółka, dużo bardziej wypłacalna niż klient prywatny. Pytanie jednak jak będzie wyglądała spłata tego kredytu w obliczu rosnących cen energii z węgla, zwyżkującego kursu euro i spadku gospodarczego wywołanego przez pandemię. Straci raczej Polska, która w tym samym czasie będzie musiała wydawać pieniądze na radzenie sobie z przebiegiem i skutkami kryzysu koronawirusa, ale już niedługo zapewne suszy oraz innych żywiołów. 1 mld euro piechotą nie chodzi, a przydałby się na inne wydatki. Jeżeli zestawimy te pieniądze ze wsparciem, jakie Polska może dostać na transformację energetyczną, to 1 mld euro wygląda imponująco, szczególnie że i tak zostanie wyrzucony w błoto. Dodajmy, że PGE właśnie odpisała 7,5 mld zł wartości aktywów węglowych, czyli de facto przyznała, że o tyle mniej są one dzisiaj warte niż wcześniej zakładano. Odpisów dokonano w marcu 2020 r., a więc już po pożyczce udzielonej przez Santandera (październik 2018). Jeżeli dodamy do tego jeszcze fakt, że branża OZE może ucierpieć przez kryzys wywołany koronawirusem, to te pieniądze wydają się tym bardziej potrzebne.

Obecny kryzys uczy nas, jak ważne jest być przygotowanym na ryzyko, słuchanie ekspertów oraz odpowiednio szybkie reagowanie. Lekceważenie tych elementów to gotowy przepis na tzw. „Wariant włoski” w przypadku koronawirusa. Chociaż wydaje się, że w przypadku energetyki stoi przed nami „wariant polski”, który oznaczać będzie gigantyczne ceny prądu z węgla, pogłębienie się problemu suszy w Polsce, spadek plonów i dalsze dziesiątki tysięcy przedwczesnych zgonów spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza. Kuba Gogolewski, ekspert finansowy z fundacji „Rozwój TAK Odkrywki NIE” nie pozostawia złudzeń: „Zmiana nastawienia banków prywatnych, banków publicznych, towarzystw ubezpieczeniowych oraz reasekuracyjnych w połączeniu z przyśpieszonym epidemią koronawirusa, spowolnieniem gospodarki światowej i spadkiem zapotrzebowania na energię oznaczają także, że w Polsce nie powstaną w 2020 roku żadne nowe elektrownie węglowe ani odkrywki węgla brunatnego. Odkrywka Złoczew oraz elektrownia Ostrołęka C tym samym przechodzą właśnie do przeszłości. Spowolnienie gospodarcze oraz dramatyczny spadek cen ropy stawiają także pod znakiem zapytania projekty wydobywcze PKN Orlenu oraz PGNiG. Należy bowiem pamiętać, że raport analizuje pożyczki historyczne (do 2019 roku), 2020 rok będzie jednak znacząco odstawać od lat poprzednich, także pod względem finansowania paliw kopalnych. Kontrolowane przed Ministerstwo Aktywów Państwowych PKO BP, PZU oraz PekaO S.A. powinny dość szybko odrobić zaległe lekcje i dostosować swoje polityki do wyzwań klimatycznych, z którymi Polki i Polacy będą się zmagać w najbliższych dziesięcioleciach”. Nie wiadomo czy politycy zrozumieją wyzwanie, jakie stoi przed naszym krajem. Obywatele powinni być jednak świadomi i wziąć odpowiednio wcześnie sprawy w swoje ręce przymuszając władze do odpowiedzialnego działania. Ostatecznie poszkodowanymi „wariantu polskiego” będziemy właśnie my.

Hanna Schudy

 

Zródła:

  1. http://priceofoil.org/content/uploads/2020/03/Banking_on_Climate_Change_2020.pdf
  2. https://ieefa.org/aktualizacja-ieefa-pge-powinien-porzucic-plany-nowej-kopalni-wegla-brunatnego/
  3. https://www.banktrack.org/blog/how_long_will_santander_continue_to_profit_from_polish_coal_expansion
  4. https://www.iea.org/news/global-oil-demand-to-decline-in-2020-as-coronavirus-weighs-heavily-on-markets
  5. https://www.wp.pl/?s=https%3A%2F%2Ftech.wp.pl%2Fwyciekl-raport-ekonomistow-banku-jp-morgan-kryzys-klimatyczny-jest-zagrozeniem-dla-istnienia-ludzkosci-6483943035410049a&nil
  6. https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-02-27/coronavirus-is-starting-to-slow-the-solar-energy-revolution
×
 
stopturow
Sytuacja wokół Turowa w ostatnich dniach zmienia się bardzo dynamicznie i z każdym dniem (...)
Czas na plan sprawiedliwej transformacji - program osłonowy dla Bogatyni i regionu zgorzeleckiego
Negocjacje prowadzone w pośpiechu przez polski rząd w sprawie kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Turów (...)
Ostatnie kilka dni to był niezwykły czas w polskiej energetyce. W sprawie kopalni i (...)
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że wydobycie w kopalni węgla brunatnego Turów musi zostać (...)
Burza wokół Turowa trwa w najlepsze, ale Polska Grupa Energetyczna zdaje się ślepa i (...)
Minister Środowiska i Klimatu Michał Kurtyka wydał koncesję dla odkrywki Turów do 2044 roku. (...)
Pod koniec kwietnia 2020 r. PGE rozpoczęła agresywną kampanię  „Zielony Ład, a nie dzika (...)
więcej
2021-04-23
OZE może być przyszłością Turowa
2021-04-19
Do skargi na Turów mogą przystąpić kolejne kraje
2021-04-13
Polska odpowiedź na czeski wniosek
2021-04-01
Polska nie wyciągnie ręki do sąsiadów
2021-03-18
Eskalacja konfliktu
2021-03-09
Jak uratować Opolno-Zdrój?
2021-03-09
Dziś pracujemy nad tym co będzie za 10 lat
2021-03-08
Polska zaskarżona do TSUE. I co dalej?
2021-02-22
Czesi skarżą Polskę do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Czy za arogancję (...)
2021-02-17
Ostatni gest dobrej woli
2021-02-08
Dość arogancji PGE
2021-02-03
Koncesja dla Turowa do 2044 roku. Po raz kolejny za (...)
2021-01-27
PGE vs reszta świata
2021-01-21
Mieszkańcy niemieckiej Żytawy skarżą Polskę do Komisji Europejskiej
2021-01-12
Sztuczne podtrzymywanie węglowej agonii
2020-12-21
Otwarte drzwi do Trybunału Sprawiedliwości
2020-12-10
Czechy: Polska odpowiedź w sprawie Turowa jest nie do przyjęcia
2020-12-08
Turów zagraża naszemu dziedzictwu kulturowemu
2020-12-01
Twitter ćwierka o Turowie
2020-11-27
Presja ma sens. MKOO uznało Turów za problem międzynarodowy
2020-11-17
Problem większy niż Pałac Kultury
2020-11-09
Działalność Turowa sprzeczna z zasadami przezorności i prewencji
2020-10-21
W Niemczech coraz głośniej o Turowie
2020-10-15
Kto zapłaci za wodę dla odkrywki Turów?
2020-10-08
Czy Polskę czeka Trybunał Sprawiedliwości za nierentowną odkrywkę?
2020-09-29
PGE musi zacząć grać w otwarte karty
2020-09-23
PGE w rozkroku
2020-09-14
Ramię w ramię przeciwko odkrywkom. Relacja wideo z protestu.  
2020-09-09
Solidarnie przeciwko odkrywce Turów. Międzynarodowy protest na kajakach
2020-08-06
Sporu o Turów ciąg dalszy
2020-08-03
Spływ energetyczny i manifestacja na Trójstyku granic
2020-07-21
Europa podzielona na Trójstyku granic
2020-07-15
Posiedzenie Komisji Petycji PE: „Turów narusza unijne procedury”
2020-07-08
Spotkajmy się na Trójstyku granic
2020-07-01
Odejście od węgla brunatnego jest nieuniknione
2020-06-24
PGE odbiera regionowi szanse rozwoju
2020-06-18
Turów narusza unijne przepisy dotyczące wody
2020-06-02
Transformacja Turoszowa
2020-05-22
W czerwcu będzie głośno o Turowie
2020-05-15
Unia Europejska przygląda się koncesji dla odkrywki Turów
2020-05-15
Niemieckiej elektrowni Datteln 4 skomplikowane i drogie narodziny – tylko (...)
2020-05-06
Odkrywka Turów coraz mniej się opłaca
2020-05-04
EURACTIV: Czesi kwestionują Turów
2020-04-30
Odkrywki pod lupą Rzeczpospolitej
2020-04-15
Jeziora pokopalniane w Turowie i Bełchatowie
2020-04-14
O tym jak Czesi górami i lasami, węgiel brunatny do Turowa (...)
2020-04-10
Oko.press pisze o Turowie
2020-04-06
Bank Santander wspiera PGE
2020-04-06
Emisje zanieczyszczeń nie kończą się na granicy
2020-04-01
Przedłużenie żywota odkrywki Turów w cieniu koronawirusa.
2020-04-01
Czy mBank pali węglem z Turowa?
2020-03-30
Minister klimatu przedłużył o 6 lat koncesję dla Turowa
2020-03-27
Czesi o rozbudowie odkrywki Turów
2020-03-27
Miasto Żytawa składa apelację
2020-03-26
Odpowiedź na interpelację w sprawie Turowa
2020-03-25
Spragnieni sprawiedliwości
2020-03-25
Cicha koncesja dla kontrowersyjnej odkrywki Turów
2020-03-24
Oficjalna informacja PGE z 24 marca 2020
2020-03-20
Kryzys masz jak w banku
2020-03-06
Petycja złożona w Parlamencie Europejskim
2020-02-21
Podpisz petycję!
2020-02-18
Transformacja energetyczna Turowa
2020-01-20
Czesi skarżą Turów!
2019-11-29
Czeski Greenpeace dołączył do postępowania OOŚ w PL
2019-11-21
Polsko-czeskie stracie dyplomatyczne
2019-11-15
Rząd Czech da odkrywce Turów czerwoną kartkę!
2019-10-16
Specustawa węglowa - protest
2019-04-24
Kopalnia Turów lekceważy konsultacje międzynarowdowe
Licencja Creative Commons Materiały zgromadzone na serwisie dostępne są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe